حسین غلامی فر

در سناریوی مطلوب ترکیه، این کشور گاز ایران را ارزان می‌خرد و سپس آن را به اروپا بازصادرات می‌کند؛ اقدامی که عملاً بخشی از وابستگی اروپا به روسیه را جبران می‌کند و سود اقتصادی و ژئوپلیتیکی بزرگی نصیب آنکارا خواهد کرد.

زارش مؤسسه Vortexa در ژوئن ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ایران به‌طور میانگین روزانه ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار بشکه نفت به چین صادر کرده است که اغلب از طریق کانال‌های غیررسمی و با تغییر اسناد مبدأ انجام می‌شود. اگرچه این حجم نسبت به ظرفیت واقعی تولید ایران پایین‌تر است، اما در شرایط تحریم، نقش حیاتی برای حفظ گردش مالی ارزی کشور ایفا کرده است.

حاشیه‌های سود خوب پالایشگاه‌های نفتی جهانی نشان‌دهنده مصرف سالم نفت در حال حاضر است، اما این وضعیت با پیش‌بینی‌های منفی برای تقاضای بلندمدت نفت در آینده تفاوت دارد. در هفته‌های اخیر، بازار نفت به دلیل نگرانی‌ها از تاثیر جنگ تجاری رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، بر فعالیت‌های اقتصادی جهانی و مصرف انرژی به شدت منفی شده است. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی خود را برای تقاضای نفت در سال 2025 کاهش داده و آن را به 730,000 بشکه در روز رسانده است که نسبت به پیش‌بینی قبلی 1.03 میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کرده است. دلیل این کاهش نیز تنش‌های تجاری است.

منطقه عسلویه، به‌عنوان یکی از استراتژیک‌ترین قطب‌های صنعتی کشور، نقشی کلیدی در تأمین انرژی ایران و صادرات محصولات پتروشیمی ایفا می‌کند. وجود پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی گسترده در این منطقه باعث شده عسلویه به‌درستی «قلب تپنده صنعت پتروشیمی ایران» نام بگیرد. با این حال، علی‌رغم اهمیت ملی و بین‌المللی این منطقه، زیرساخت‌های حمل‌ونقل آن دچار کاستی‌هایی بنیادین است که می‌تواند در شرایط بحرانی، ثبات اقتصادی و انرژی کشور را تهدید کند.

تحریم‌های جدید، که تحت فرمان اجرایی 13902 اعمال شده‌اند، شبکه‌های صادراتی گاز مایع را هدف قرار داده‌اند. برخلاف تحریم‌های پیشین که بر نفت خام متمرکز بودند، توجه به LPG نشان‌دهنده تلاش آمریکا برای مسدودسازی منابع درآمدی کمتر رصدشده است.