کارویژه‌ها

امیر مهدی ایرانخواه؛ پژوهشگر اندیشکده نفت و انرژی طبق یادداشت استراتژیست‌های «ماکواری» (یک شرکت خدمات مالی و سرمایه…

در سناریوی مطلوب ترکیه، این کشور گاز ایران را ارزان می‌خرد و سپس آن را به اروپا بازصادرات می‌کند؛ اقدامی که عملاً بخشی از وابستگی اروپا به روسیه را جبران می‌کند و سود اقتصادی و ژئوپلیتیکی بزرگی نصیب آنکارا خواهد کرد.

هدف خصوصی سازی، این بود که سرمایه گذاران خصوصی جهت توسعه این صنعت ورود کنند، نه اینکه نهاد های شبه دولتی یا خصولتی برای رفع نیاز های خود و سود بالای این صنعت وارد آن شوند. اینجا است که رویکرد توسعه محوری در مقابل رویکرد سودآوری قرار میگیرد و طبیعتا سود آوری وزن سنگین تری نسبت به طرف دیگر دارد.

با توجه به قطعنامه‌های ۱۷۳۷،۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل متحد، اساسا تحریم‌های مستقیمی بر بخش های نفتی و گازی و انرژی ایران اعمال نمی‌شود، بلکه صرفا شورای امنیت در خصوص برنامه موشکی و برنامه هسته‌ای ایران اقدام به تحریم‌های گسترده تسلیحاتی و تحریم بانک‌های ایرانی و همچنین اعلام ظرفیت توقیف اموال و دارایی‌های آنها در صورت وجود دلیل قانع کننده مبنی بر ارتباط آن نهاد‌‌های مالی با برنامه هسته‌ای و موشکی ایران کرده است

زارش مؤسسه Vortexa در ژوئن ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که ایران به‌طور میانگین روزانه ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار بشکه نفت به چین صادر کرده است که اغلب از طریق کانال‌های غیررسمی و با تغییر اسناد مبدأ انجام می‌شود. اگرچه این حجم نسبت به ظرفیت واقعی تولید ایران پایین‌تر است، اما در شرایط تحریم، نقش حیاتی برای حفظ گردش مالی ارزی کشور ایفا کرده است.

سیاست های ترامپ در حال شکل دهی دوباره به بازار جهانی نفت است.

در راستای برگزاری دومین همایش ملی توسعه و آینده‌نگری در صنعت پتروشیمی و با هدف بررسی مسائل کلیدی این حوزه، دومین پیش‌نشست تخصصی این همایش به همت اندیشکده نفت و انرژی و با همکاری شرکت فجر انرژی خلیج‌فارس برگزار شد. این نشست که با محوریت «نظام قیمت‌گذاری سرویس‌های حیاتی شرکت‌های تولیدکننده متمرکز یوتیلیتی در صنعت پتروشیمی» برگزار شد؛ میزبان مهندس زال خانی، مدیرعامل شرکت فجر انرژی خلیج‌فارس، و خانم دکتر رحیم‌نژاد، عضو هیئت‌مدیره شرکت مبین انرژی و دستیار معاونت حاکمیت و تولید مشترک هلدینگ خلیج فارس، بود. ایشان به بحث درباره چالش‌های این نظام و ارائه پیشنهادهایی برای بهبود آن پرداختند.

درک سنتی از رابطه میان تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه و نوسانات قیمت جهانی نفت، سال‌ها یکی از مبانی تحلیلی بازارهای انرژی و سیاست‌گذاری‌های بین‌المللی بوده است. اما به‌نظر می‌رسد که این رابطه در سال‌های اخیر دستخوش تحولاتی بنیادین شده است؛ تحولاتی که نه‌تنها ناشی از تغییر در ساختار عرضه و تقاضای جهانی هستند، بلکه بازتابی از دگرگونی در نوع نگاه بازار به «ریسک» نیز به شمار می‌روند.

امروزه همبستگی سنتی میان ریسک مخاصمه در خاورمیانه و  تسریع در قیمت نفت، در هم شکسته است. بازارهای نفت به خوبی به‌وسیله تولیدات غیر اوپک تامین می‌شوند و تقاضای اندک در آسیا و کاهش طولانی‌مدت تقاضا برای نفت، موجب آرامش بیشتر حساسیت قیمت نفت می‌شود. امروزه حساسیت قیمت نفت با دقت فزاینده‌ای متمرکز بر تهدیدات و حملاتی است که به سایت های خاص تولیدی و ترانزیتی صورت می‌گیرد. ژئوپلیتیک انرژی، وابستگی به مصرف‌کنندگان شرقی، تجارت و جریان سرمایه‌گذاری میان اقتصادهای نوظهور بازار، و وعده نامطمئن آمریکا مبنی بر حفاظت از امنیت را برای خاورمیانه، به‌ویژه تولیدکنندگان نفت حوزه خلیج‌فارس، تشدید می‌کند.