اقتصاد انرژی

سیاست های ترامپ در حال شکل دهی دوباره به بازار جهانی نفت است.

در راستای برگزاری دومین همایش ملی توسعه و آینده‌نگری در صنعت پتروشیمی و با هدف بررسی مسائل کلیدی این حوزه، دومین پیش‌نشست تخصصی این همایش به همت اندیشکده نفت و انرژی و با همکاری شرکت فجر انرژی خلیج‌فارس برگزار شد. این نشست که با محوریت «نظام قیمت‌گذاری سرویس‌های حیاتی شرکت‌های تولیدکننده متمرکز یوتیلیتی در صنعت پتروشیمی» برگزار شد؛ میزبان مهندس زال خانی، مدیرعامل شرکت فجر انرژی خلیج‌فارس، و خانم دکتر رحیم‌نژاد، عضو هیئت‌مدیره شرکت مبین انرژی و دستیار معاونت حاکمیت و تولید مشترک هلدینگ خلیج فارس، بود. ایشان به بحث درباره چالش‌های این نظام و ارائه پیشنهادهایی برای بهبود آن پرداختند.

درک سنتی از رابطه میان تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه و نوسانات قیمت جهانی نفت، سال‌ها یکی از مبانی تحلیلی بازارهای انرژی و سیاست‌گذاری‌های بین‌المللی بوده است. اما به‌نظر می‌رسد که این رابطه در سال‌های اخیر دستخوش تحولاتی بنیادین شده است؛ تحولاتی که نه‌تنها ناشی از تغییر در ساختار عرضه و تقاضای جهانی هستند، بلکه بازتابی از دگرگونی در نوع نگاه بازار به «ریسک» نیز به شمار می‌روند.

امروزه همبستگی سنتی میان ریسک مخاصمه در خاورمیانه و  تسریع در قیمت نفت، در هم شکسته است. بازارهای نفت به خوبی به‌وسیله تولیدات غیر اوپک تامین می‌شوند و تقاضای اندک در آسیا و کاهش طولانی‌مدت تقاضا برای نفت، موجب آرامش بیشتر حساسیت قیمت نفت می‌شود. امروزه حساسیت قیمت نفت با دقت فزاینده‌ای متمرکز بر تهدیدات و حملاتی است که به سایت های خاص تولیدی و ترانزیتی صورت می‌گیرد. ژئوپلیتیک انرژی، وابستگی به مصرف‌کنندگان شرقی، تجارت و جریان سرمایه‌گذاری میان اقتصادهای نوظهور بازار، و وعده نامطمئن آمریکا مبنی بر حفاظت از امنیت را برای خاورمیانه، به‌ویژه تولیدکنندگان نفت حوزه خلیج‌فارس، تشدید می‌کند.

در دهه‌های اخیر، تغییراتی بنیادین در نقش دولت‌ها در اقتصادهای ملی به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه رخ داده است. از تأمین‌کننده مستقیم منابع مالی و مالک انحصاری زیرساخت‌های راهبردی، به نقش‌های ترکیبی‌تر، تسهیل‌گر یا حتی صرفاً ناظر. در ایران نیز، فشارهای ناشی از تحریم، کسری بودجه مزمن، و کاهش منابع ارزی، دولت را به سمت طراحی سیاست‌هایی سوق داده که در ظاهر تحت عنوان «مردمی‌سازی اقتصاد» و «جذب سرمایه‌های خرد» معرفی می‌شوند، اما در عمل نشانه‌هایی از واگذاری تدریجی مسئولیت‌های ساختاری دولت به آحاد جامعه دارند.

دومین #پیش‌نشست تخصصی همایش ملی توسعه و آینده نگری در صنعت پتروشیمی با موضوع نظام قیمت‌گذاری سرویس های حیاتی شرکت‌های تولید کننده متمرکز یوتیلیتی در صنعت پتروشیمی