رصد

امیر مهدی ایرانخواه؛ پژوهشگر اندیشکده نفت و انرژی طبق یادداشت استراتژیست‌های «ماکواری» (یک شرکت خدمات مالی و سرمایه…

سیاست های ترامپ در حال شکل دهی دوباره به بازار جهانی نفت است.

درک سنتی از رابطه میان تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه و نوسانات قیمت جهانی نفت، سال‌ها یکی از مبانی تحلیلی بازارهای انرژی و سیاست‌گذاری‌های بین‌المللی بوده است. اما به‌نظر می‌رسد که این رابطه در سال‌های اخیر دستخوش تحولاتی بنیادین شده است؛ تحولاتی که نه‌تنها ناشی از تغییر در ساختار عرضه و تقاضای جهانی هستند، بلکه بازتابی از دگرگونی در نوع نگاه بازار به «ریسک» نیز به شمار می‌روند.

حاشیه‌های سود خوب پالایشگاه‌های نفتی جهانی نشان‌دهنده مصرف سالم نفت در حال حاضر است، اما این وضعیت با پیش‌بینی‌های منفی برای تقاضای بلندمدت نفت در آینده تفاوت دارد. در هفته‌های اخیر، بازار نفت به دلیل نگرانی‌ها از تاثیر جنگ تجاری رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، بر فعالیت‌های اقتصادی جهانی و مصرف انرژی به شدت منفی شده است. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی خود را برای تقاضای نفت در سال 2025 کاهش داده و آن را به 730,000 بشکه در روز رسانده است که نسبت به پیش‌بینی قبلی 1.03 میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کرده است. دلیل این کاهش نیز تنش‌های تجاری است.

امروزه همبستگی سنتی میان ریسک مخاصمه در خاورمیانه و  تسریع در قیمت نفت، در هم شکسته است. بازارهای نفت به خوبی به‌وسیله تولیدات غیر اوپک تامین می‌شوند و تقاضای اندک در آسیا و کاهش طولانی‌مدت تقاضا برای نفت، موجب آرامش بیشتر حساسیت قیمت نفت می‌شود. امروزه حساسیت قیمت نفت با دقت فزاینده‌ای متمرکز بر تهدیدات و حملاتی است که به سایت های خاص تولیدی و ترانزیتی صورت می‌گیرد. ژئوپلیتیک انرژی، وابستگی به مصرف‌کنندگان شرقی، تجارت و جریان سرمایه‌گذاری میان اقتصادهای نوظهور بازار، و وعده نامطمئن آمریکا مبنی بر حفاظت از امنیت را برای خاورمیانه، به‌ویژه تولیدکنندگان نفت حوزه خلیج‌فارس، تشدید می‌کند.

28 آوریل بود که اسپانیا، پرتغال و بخش های از فرانسه دچار قطعی برق شدند و این موضوع، شهر های بزرگی همچون لیسبون، مادرید و بارسلونا را تحت‌تاثیر قرار داده و صنایع بزرگ را متوقف نمود.

صنعت نفت و گاز از دیرباز نقش محوری در اقتصاد آذربایجان داشته است. شبه‌جزیره آبشرون، با منابع نفت و گازی که به‌صورت طبیعی به سطح زمین تراوش می‌کردند، از مراکز تاریخی تولید هیدروکربن بوده است. از حفر اولین چاه‌های نفت جهان در قرن نوزدهم تا امروز، این صنعت، شامل بخش‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی، ستون فقرات اقتصاد کشور را تشکیل داده است.

دیپلماسی انرژی دیگر تنها به نفت و گاز محدود نیست، بلکه رقابت برای کنترل فناوری‌های پاک و زنجیره تأمین مواد معدنی را نیز در بر می‌گیرد. تلاش‌های اوپک برای حفظ سهم بازار از طریق تنظیم تولید، با چالش‌هایی مانند افزایش تولید نفت شیل آمریکا و کاهش تقاضای جهانی به دلیل فناوری‌های سبز مواجه شده است.

در دهه های آتی، حوزه انرژی با سرعت فزاینده ای تکامل خواهد یافت که بازتاب دهنده ادامه نوآوری ها، روند سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه خصوصی و نیاز فوری به مقابله با تغیرات آب و هوایی جهانی است.