گروه‌های تخصصی

دومین #پیش‌نشست تخصصی همایش ملی توسعه و آینده نگری در صنعت پتروشیمی با موضوع نظام قیمت‌گذاری سرویس های حیاتی شرکت‌های تولید کننده متمرکز یوتیلیتی در صنعت پتروشیمی

28 آوریل بود که اسپانیا، پرتغال و بخش های از فرانسه دچار قطعی برق شدند و این موضوع، شهر های بزرگی همچون لیسبون، مادرید و بارسلونا را تحت‌تاثیر قرار داده و صنایع بزرگ را متوقف نمود.

تحریم‌های جدید، که تحت فرمان اجرایی 13902 اعمال شده‌اند، شبکه‌های صادراتی گاز مایع را هدف قرار داده‌اند. برخلاف تحریم‌های پیشین که بر نفت خام متمرکز بودند، توجه به LPG نشان‌دهنده تلاش آمریکا برای مسدودسازی منابع درآمدی کمتر رصدشده است.

صنعت نفت و گاز از دیرباز نقش محوری در اقتصاد آذربایجان داشته است. شبه‌جزیره آبشرون، با منابع نفت و گازی که به‌صورت طبیعی به سطح زمین تراوش می‌کردند، از مراکز تاریخی تولید هیدروکربن بوده است. از حفر اولین چاه‌های نفت جهان در قرن نوزدهم تا امروز، این صنعت، شامل بخش‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی، ستون فقرات اقتصاد کشور را تشکیل داده است.

اقتصاد آمریکا و چین با هم ۴۳٪ از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل می‌دهند (۲۶.۳٪ آمریکا و ۱۶.۹٪ چین). هرگونه اختلال در این دو اقتصاد می‌تواند زنجیره‌های تأمین جهانی را به هم بزند. نفت، به عنوان یکی از مهم‌ترین کالاهای جهانی، تحت تأثیر مستقیم این جنگ قرار گرفته و قیمت‌ها، عرضه و تقاضا، و حتی الگوهای تجارت جهانی آن دستخوش تغییرات اساسی شده‌اند.

تأثیر جنگ تجاری آمریکا و چین بر بازار نفت فراتر از کاهش فوری قیمت‌ها و تغییر مسیرهای تجاری بود؛ این تنش‌ها ساختارهای بلندمدت بازار انرژی را نیز تحت تأثیر قرار دادند. با ادامه تعرفه‌های سنگین، که تا آوریل ۲۰۲۵ به ۱۲۵٪ برای کالاهای چینی در آمریکا و ۸۴٪ برای کالاهای آمریکایی در چین رسید، بازار نفت با چالش‌های جدیدی مواجه شد. این چالش‌ها نه‌تنها عرضه و تقاضا را تغییر دادند، بلکه سرمایه‌گذاری در بخش انرژی، فناوری‌های مرتبط با نفت، و حتی سیاست‌های زیست‌محیطی را نیز تحت تأثیر قرار دادند.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی حوزه نفت و گاز، خام‌سوزی گازهای همراه یا فلرینگ است که در تأسیسات نفتی روی می‌دهد​بر اساس گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۴، ایران در سال ۲۰۲۳ با سوزاندن ۲۰٫۴ میلیارد مترمکعب گاز، پس از روسیه، در رتبه دوم جهانی از نظر حجم گاز سوزانده‌شده قرار گرفت.

در دهه های آتی، حوزه انرژی با سرعت فزاینده ای تکامل خواهد یافت که بازتاب دهنده ادامه نوآوری ها، روند سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه خصوصی و نیاز فوری به مقابله با تغیرات آب و هوایی جهانی است.

یکی از چالش‌های اصلی در نظام سرمایه‌گذاری ایران، ناکافی بودن سازوکارهای حقوقی برای حمایت از سرمایه‌گذاران در برابر ریسک‌های غیراقتصادی، نظیر مصادره اموال، تغییرات ناگهانی سیاست‌ها یا توقف پروژه‌ها به دلایل خارج از کنترل، بوده است.